|

Hilbert (1862 - 1943) |
Bir Alman matematikçisi olan David Hilbert, 1862 yılında Königsberg'de
doğdu. 1895 ile 1929 yılları arasında Göttingen Üniversitesinde
profesörlük yaptı. Yirminci yüzyılın başlarında, Alman matematik okulunun
önderi sayılır. 1897 yılında cisim kavramını ve cebirsel sayılar cisminin
kuramını kurdu. 1890 yıllarındaki ilk çalışmaları sırasında, cebirsel
geometri ve modern cebirde önemli bir rol oynayan çokterimli idealleri
kuramının temellerini atarak, invaryantlar kuramının temel kanunlarını
ortaya koymayı başardı. 1899 yılında, geometrinin temelleri üstüne
araştırmalarının bit sentezi olan "Geometrinin Temelleri" adlı eserini
yayınladı. Bu, matematiğin çeşitli bölümlerinde aksiyomlaştırma amacına
yönelen birçok verimli çalışmaya yol açtı. Somut görüntülere başvurmaktan
kaçınan Hilbert, noktalar, doğrular ve düzlemler diye adlandırdığı "Üç
nesne sistemini" matematiğe soktu. Ne oldukları kesin olarak gösterilmeyen
bu nesneler, beş grupta toplanmış yirmi bir aksiyomla açıklanan bazı
ilişkiler ortaya koyar. Ait olma, sıra, eşitlik veya denklik, paralellik
ve süreklilik aksiyomu bunlardandır. Bundan sonra, aksiyomlardan birinin
veya öbürünün doğrulanmadığı geometriler kurdu. Temel terimleri
kendilerine aksiyomlarla yüklenen özelliklerden başka özelikleri
bulunmayan mantıksal varlıklar olarak ele aldı. Klasik matematiği savunmak
ve ondaki apaçıklığı göstermek için Brouwer ile giriştiği tartışmalar,
matematikte geniş biçimli incelemelere yol açtı. 1943 yılında Göttingen'de
öldü. |