|
MATRAKÇI
NASUH
|
Türk, minyatürcü. Ayrıca matematik ve tarih
konularında kitaplar da yazmış çok yönlü bir bilgindir. Doğum tarihi ve
yeri bilinmiyor. Kâtip Çelebi ölüm tarihi olarak 1533'ü vermekteyse de,
bunun doğru olmadığı bugün kesinleşmiştir. Çeşitli kaynaklarda onun
1547'den, 1551'den, 1553'ten sonra ölmüş olabileceği ileri sürülmektedir.
Yaşamı üstüne bilgi de yok denecek kadar azdır. Saraybosna yakınlarında
doğduğuna, dedesinin devşirme olduğuna ilişkin kesinleşmemiş ipuçları
vardır.
Enderun'da okumuştur. Matrakçı ya da Matrakî adıyla anılması, lobotu
andıran sopalarla oynandığı ve eskrime benzeyen bir tür savaş oyunu olduğu
bilinen "matrak" oyununda çok usta olmasından ve belki de bu oyunun mucidi
bulunmasından ileri gelmektedir. Nasuh ayrıca çok usta bir silahşördü. Bu
nedenle Silahî adıyla da anılırdı. Türlü silah ve mızrak oyunlarındaki
ustalığı nedeniyle Osmanlı ülkesinde "üstad" ve "reis" olarak tanınması
için 1530'da I. Süleyman (Kanuni) tarafından verilmiş bir beratı da vardı.
Çeşitli silahların nasıl kullanılacağını ve dövüş yöntemlerini anlatan
Tuhfetü'l-Guzât adlı bir kılavuz kitap bile yazmıştı.
Nasuh, özellikle geometri ve matematik alanlarında önemli bir bilim
adamıydı. Uzunluk ölçülerini gösteren cetveller hazırlamış ve bu konuda
kendinden sonra gelenlere önderlik etmiştir. Matematiğe ilişkin iki kitabı
Cemâlü'l-Küttâb ve Kemalü'l- Hisâb ile Umdetü'l-Hisâb'ı I. Selim (Yavuz)
döneminde yazmış ve padişaha adamıştır. Bu yapıtlardan sonuncusu uzun
yıllar matematikçilerin elkitabı olarak kullanılmıştır.
|
