|
Bazı
kaynaklar, Bizans'ta ileri bir matematiğin varlığı hakkında geniş bilgi
verirler. Ortalama 1000 yıllık hayatı olan Bizans'ın, matematik tarihinde,
Eski Yunan matematiğini, ilerletip geliştirmesi bakımından, pek parlak bir
duruma sahip değildi. Bu devir matematikçileri olarak belirtilen ve aynı
zamanda Nikomedya (İzmit) rahibi olan Masimus Planudes (İzmit 1260
-İstanbul 1310), Diofantos'un birinci ve ikinci kitaplarına dair sadece
tefsir yazabilmiştir. M. Planudes'in en çok bahsedilen eseri, 1300 yılında
yazdığı Hint Hesabı'dır. Planudes; bu eserinde, karekök alma kuralını,
Diofantos'un eserini esas almak suretiyle Hint metodunu tatbik etmişti.
14. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, 15. yüzyılın ilk
yansına kadar (İstanbul'un fethi yıllarına kadar), Bizans matematiğinde
bilim tarihinde isim bırakmış matematikçilere rastlanılmaz. Bu tarihlerde,
siyasal olaylar yüzünden, bilim ihmal edilmiştir. Bu tarihlerin ilginç bir
olayı, İstanbul'da gizli kalmış özel kişisel kitaplıkların dışında,
elyazması (manüskrit) ne kadar eser varsa İtalya'ya götürülmüştür.
İstanbul'da elyazmalarına ait hiç bir eser bırakmamışlardır. Givanni
Aurispa'nın (1369-1460) Bizans'tan Venedik'e 238 elyazması eser götürdüğü
tarihi bir olay olarak bilinmektedir.
Bizans matematiğinin durumunu, ayrıntılarıyla incelemiş olan
Hamit Dilgan Matematik Tarih ve Tekamülüne Bir Bakış adlı eserinde şöyle
yazar : "Bizans'ta tam anlamıyla büyük matematikçi yetişmemiştir.
Birçoğunun eserleri (birkaçı müstesna) mütevazı ve basittir, Hatta
bazılarının eserlerindeki problemlerin, yazarları tarafından
anlaşılamadığı seziliyor... Bütün bu hususlar, Eski Yunan dehasının
gerilemiş ve tükenmiş olduğuna canlı birer örnek teşkil eder. Şu kadar var
ki, Bizans matematiği, aynı devrelerdeki Roma matematiğinden çok daha
ileri bir durumda olmakla beraber, Doğu İslam Dünyası Matematiğine nazaran
çok geri kalmıştı.'' |